Συνταγματική η ΄Εκτακτη Εισφορά Αλληλεγγύης- Αντισυνταγματικός ο τρόπος υπολογισμού της...

Η Ολομέλεια απέρριψε ως αβάσιμους όλους τους ισχυρισμούς της γενικής γραμματέως Δημοσίων Εσόδων του ΥΠ.ΟΙ.Κ, Κατερίνας Σαββαϊδου, η οποία είχε προσφύγει στο Σ.τ.Ε. το 2011 με την ιδιότητα του φορολογουμένου πολίτη.

Συνταγματική μεν και σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) κρίθηκε η ' Εκτακτη Εισφορά Αλληλεγγύης στα φυσικά πρόσωπα και το τέλος επιτηδεύματος που επιβλήθηκε το 2011 με το νόμο 3986/2011 και σχετική Υπουργική Απόφαση, ωστόσο, είναι Αντισυνταγματικός ο τρόπος υπολογισμού της======>> Αυτό έκρινε η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας με τις υπ' αριθμ. 2563/2015 αποφάσεις της, όπως αποκάλυψε στις 4 Οκτωβρίου 2015 η Εφημερίδα «Πρώτο ΘΕΜΑ». Παρ' όλα αυτά, σε ορισμένες πρωινές τηλεοπτικές εκπομπές όχι μόνο ανακαλύπτοντας την πυρίτιδα, αναφέρονται στην «άγνωστη» μέχρι τώρα απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, αλλά βλέπουν και σκοτεινούς προθέσεις που η επίμαχη απόφαση δεν γνωστοποιήθηκε. Να σημειωθεί ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ είναι δύο και όχι μία. 

Άλλα πάλι έντυπα μέσα, τάχαμ τάχαμ, αποκαλύπτουν με πηχυαίους τίτλους τις επίμαχες αποφάσεις του Σ.τ.Ε, οικειοποιούμενοι στην ουσία το πρωτογενές αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του ΘΕΜΑτος για την έκτακτη εισφορά που χρονικά, έτσι ή αλλιώς έχει προηγηθεί. 

Πέρα όμως από το κυνήγι των μαγισσών ορισμένων τηλεοπτικών εκπομπών, αλλά και άλλων, η Ολομέλεια του ΣτΕ με τις εν λόγω αποφάσεις της (δημοσιεύεται το πλήρες κείμενο των αποφάσεων) απέρριψε ως αβάσιμους όλους τους ισχυρισμούς της γενικής γραμματέως Δημοσίων Εσόδων του υπουργείου Οικονομικών Κατερίνας Σαββαϊδου -είχε προσφύγει στο ΣτΕ το 2011 με την ιδιότητα του φορολογουμένου πολίτη, αλλά και του δικηγόρου- και του διατελέσαντος για δύο μήνες γενικού γραμματέα αντεγκληματικής πολιτικής του υπουργείου Δικαιοσύνης και δικηγόρου Άγγελου Τσιγκρή. 

Πάντως, πρέπει να επισημανθεί ότι στην απόφαση του ΣτΕ που αφορά την προσφυγή της κυρίας Σαββαϊδου η Ολομέλεια του ΣτΕ αφήνει ένα μεγάλο παράθυρο ανοικτό, υπογραμμίζοντας ότι ναι μεν η επιβολή της επίμαχης εισφοράς το 2011 ήταν ανεκτή από τους κανόνες της ΕΣΔΑ, άλλα εάν συνεχιστεί και σε επόμενα έτη δεν θα έχει την ίδια δικαστική αντιμετώπιση. 

Αναλυτικότερα, τόσο η κυρία Σαββαϊδου, όσο και ο κ. Τσιγκρής, ζητούσαν από το ΣτΕ να ακυρωθεί ως αντισυνταγματική και αντίθετη στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) η υπ' αριθμ. ΠΟΛ.1167/2.8.2011 απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών, που αφορά τη «διαδικασία για την βεβαίωση και είσπραξη της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης στα φυσικά πρόσωπα, της έκτακτης εισφοράς σε αντικειμενικές δαπάνες και του τέλους επιτηδεύματος, που προβλέπονται με τις διατάξεις των άρθρων 29, 30 και 31, αντίστοιχα, του νόμου 3986/2011». 

Με τις δύο Αποφάσεις τους οι σύμβουλοι Επικρατείας έκριναν ότι είναι αντισυνταγματικός ο τρόπος υπολογισμού της επίμαχης έκτακτης εισφοράς. Συγκεκριμένα, η Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου έκρινε ότι το άρθρο 29 του 3986/2011, που ορίζει ότι «το ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα επί του οποίου υπολογίζεται το ύψος της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης λαμβάνεται υπόψη πριν από τις μειώσεις του άρθρου 19 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, κατά το μέρος που αναφέρεται στις μειώσεις του άρθρου 19 παράγραφος 2 εδάφιο ζ΄ (ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων ετών), αντίκεινται στο άρθρο 4 παράγραφος 5 του Συντάγματος, όπως και η αντίστοιχη πρόβλεψη του άρθρου 1 εδάφιο 6 της επίμαχης αποφάσεως, η οποία επαναλαμβάνει τη ρύθμιση αυτή και η οποία πρέπει να ακυρωθεί». 

Έτσι, η Ολομέλεια έκρινε ότι πρέπει να ακυρωθούν οι διατάξεις του άρθρου 1 εδάφιο 6 της επίμαχης υπουργικής απόφασης του 2011, «που ορίζουν ότι το ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα επί του οποίου υπολογίζεται το ύψος της επίδικης εισφοράς λαμβάνεται υπόψη πριν από τις μειώσεις του άρθρου 19 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, κατά το μέρος που αναφέρεται στις μειώσεις του άρθρο 19 παράγραφος 2 εδάφιο ζ΄ (ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων ετών), ρύθμιση, η οποία είναι ανίσχυρη και μη εφαρμοστέα ως αντισυνταγματική». Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 19 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος το ποσό του φόρου μειώνεται κατά 10% επί των ποσών δωρεών προς φορείς, εφόσον τα ποσά των δωρεών κατατίθενται σε ειδικούς λογαριασμούς Τραπεζών που λειτουργούν νόμιμα σε κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντίθετα, η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε ότι η έκτακτη εισφορά δεν προσκρούει σε καμία συνταγματική διάταξη, όπως υποστηρίζεται από την κυρία Σαββαϊδου και τον κ. Τσιγκρή και απέρριψε ως αβάσιμους τους ισχυρισμούς τους. 

Συγκεκριμένα, έκριναν οι σύμβουλοι Επικρατείας ότι δεν είναι αντίθετη στα άρθρα 4 (περί ισότητας), 78 (νομιμότητα φόρου και φορολογικές επιβαρύνσεις) και 20 (δικαίωμα παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας) του Συντάγματος. Ακόμη, κρίθηκε ότι δεν προσκρούει σε καμία διάταξη της ΕΣΔΑ. Χαρακτηριστικά, μεταξύ των άλλων, η Ολομέλεια του ΣτΕ, υπογραμμίζει ότι κατά τις επιταγές των άρθρων 4 και 78 του Συντάγματος, «ο φόρος δεν αποκλείεται να βαρύνει ορισμένο μόνο κύκλο προσώπων ή πραγμάτων, εφόσον πλήττει ορισμένη φορολογητέα ύλη, η οποία, κατ’ αυτό τον τρόπο, επιτρέπει την επιβάρυνση του συγκεκριμένου αυτού κύκλου φορολογουμένων βάσει γενικών και αντικειμενικών κριτηρίων που τελούν σε συνάφεια με το ρυθμιζόμενο θέμα». Σε άλλο σημείο της μιας εκ των δύο αποφάσεων του Σ.τ.Ε.-της υπ΄ αριθμ. 2564/2015 επί της προσφυγής της κυρίας Σαββαϊδου- οι σύμβουλοι Επικρατείας, αφήνουν μια μικρή ελπίδα στους φορολογουμένους για το μέλλον. Και αυτό γιατί απέρριψαν μεν ως αβάσιμο τον ισχυρισμό ότι η έκτακτη εισφορά είναι αντίθετη στην ΕΣΔΑ, με το σκεπτικό, μεταξύ των άλλων, ότι η υποχρέωση που γεννάται από την επιβολή της επίμαχης εισφοράς «η οποία δικαιολογείται από λόγους δημοσίου συμφέροντος που ανάγονται στην αντιμετώπιση της δεινής οικονομικής κρίσης της χώρας, δεν οδηγεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, στη δημιουργία υπέρμετρου βάρους, ικανού να κλονίσει την περιουσιακή κατάσταση των υπόχρεων ή να εξαντλήσει την αξία των περιουσιακών στοιχείων επί της αντικειμενικής δαπάνης των οποίων επιβάλλεται, ώστε να αναιρείται κατά τρόπο προφανή η σχέση αναλογικότητας που επιβάλλεται να υπάρχει, σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη, ανάμεσα στους επιδιωκόμενους με την προσβαλλόμενη ρύθμιση σκοπούς και το επιβαλλόμενο με αυτήν βάρος». Αλλά, συνεχίζουν οι σύμβουλοι Επικρατείας, δεν είναι αντίθετη στον ΕΣΔΑ «ιδίως, ενόψει του ύψους του ποσοστού της εισφοράς (5%) που δεν υπερβαίνει καταδήλως τα κατά την κοινή αντίληψη εύλογα όρια και λαμβανομένου επικουρικώς υπόψιν και του γεγονότος ότι αυτή επιβάλλεται μόνο για ένα οικονομικό έτος (2011)». 

Με άλλα λόγια, το ΣτΕ εκφράζει τη μειλίχια σκέψη ότι εάν συνεχιστεί η επιβολή του πλέον του έτους εκείνου που αρχικά επιβλήθηκε (2011), θα έχει άλλη άποψη. 

Ελεγκτικό Συνέδριο: 

Υπενθυμίζεται, ότι πριν την έκδοση των δύο επίμαχων αποφάσεων της Ολομέλειας του ΣτΕ, η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου με ισχυρότατη πλειοψηφία (25 υπέρ έναντι 9 κατά) είχε κρίνει ήδη αντισυνταγματική την εισφορά αλληλεγγύης των συνταξιούχων του δημοσίου τομέα. 

Ακόμα η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου, έχει κρίνει με οριακή πλειοψηφία (15 υπέρ έναντι 12 κατά), ότι η απόφασή της δεν θα έχει αναδρομική ισχύ για όσους δεν προσέφυγαν στην Δικαιοσύνη και θα ισχύει από την ημέρα δημοσίευσης της Δικαστικής Απόφασης.ΠΗΓΗ: 

Ανάλυση της Έκτακτης και Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης.

Κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο η είδηση για υποτιθέμενο λάθος στην παρακράτηση της εισφοράς αλληλεγγύης του έτους 2011, που (θεωρητικά) είχε ως αποτέλεσμα να πληρώσουμε 2 φορές την εισφορά αλληλεγγύης για το 2011. Στην ίδια είδηση αναφέρονταν ότι σήμερα 31-12-2013 είναι η καταληκτική ημ/νία για να καταθέσει κάποιος αίτηση στην εφορία που ανήκει, προκειμένου να διορθωθεί το λάθος και να του επιστραφεί το ποσό που (υποτίθεται πάντα) ότι πλήρωσε 2 φορές. Για το συγκεκριμένο θέμα δεν υπήρξε λάθος και οι κρατήσεις έγιναν όλες όπως προβλέπεται, οπότε “άνθρακες ο θησαυρός”. 

Α. Επιχειρηματολογία για την ύπαρξη λάθους (που υποστηρίζει ότι πληρώσαμε 2 φορές εισφορά αλληλεγγύης για το 2011): 

1. Το 2011 ψηφίστηκε ο Ν.3986/11 (έγκριση μεσοπρόθεσμου προγράμματος) που καθόρισε έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης σε ποσοστό 2%. 

2. Από τον Οκτώβριο έως και το Δεκέμβριο του 2011 παρακρατήθηκε αναδρομικά από τους μισθούς των εν ενεργεία δημοσίων υπαλλήλων η παραπάνω έκτακτη εισφορά που κυμαίνονταν από 450 ~ 750 € το χρόνο, δηλαδή σε κάθε έναν από τους 3 αυτούς μήνες παρακρατήθηκε ποσό 150 ~ 250 €, το οποίο μπορείτε να το ελέγξετε από την ανάλυση μισθών εκείνης της περιόδου....>>

3. Το καλοκαίρι του 2012 που συντάξαμε τη φορολ. δήλωση (έτους 2011) μας επιβλήθηκε έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης 2% επί του καθαρού ετήσιου ποσού, η οποία προστέθηκε στον αναλογούντα φόρο του καθενός. Στο έντυπο φορ. δήλωσης εκείνου του έτους (2011) δεν υπήρχε κουτάκι με τίτλο “Ποσό ειδ. εισφοράς αλλ/γγύης” ώστε να αφαιρεθεί από την ετήσια εισφορά το ποσό που ήδη πληρώσαμε (από τον Οκτώβριο ~ Δεκέμβριο 2011). 

4. Από τις παραπάνω παραγράφους (2) και (3) συνάγεται (λανθασμένα) ότι πληρώσαμε 2 φορές την έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης του 2011. 

Β. Τι ισχύει πραγματικά και γιατί η ημιμάθεια είναι χειρότερη της αμάθειας (σχολιασμός των ανωτέρω παραγράφων): 

1. Ισχύουν τα αναφερόμενα ΕΝ ΜΕΡΕΙ. Το 2011 με το Ν.3986/11 ψηφίστηκαν ΔΥΟ (2) εισφορές αλληλεγγύης! 

1.α. Ονομασία: “ΕΚΤΑΚΤΗ εισφ. αλληλεγγύης υπέρ ανέργων” (άρθρο 38 του Ν. 3986/11) Ποσοστό: 2% επί των ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΩΝ αποδοχών, άσχετα από το ύψος του ετήσιου εισοδήματος. 

Ποιους αφορά: Μόνο τους εν ενεργεία δημοσίους υπαλλήλους (δεν αφορά τους συνταξιούχους, ιδιωτικούς υπαλλήλους κλπ). Έναρξη παρακράτησης: 1-1-2011 (όλο το ποσό που αναλογεί στο 2011 αφαιρέθηκε από τους μισθούς Οκτ. ~ Δεκ. 2011). 

1.β. Ονομασία: “ΕΙΔΙΚΗ εισφορά αλληλεγγύης” (άρθρο 29 του Ν. 3986/11) Ποσοστό: Επί των ΚΑΘΑΡΩΝ αποδοχών και εξαρτάται από το ύψος του ετήσιου εισοδήματος (1% από 12~20.000 €, μετά 2% κλπ). Ποιους αφορά: Όλους τους φορολογούμενους (δημ. υπαλλήλους, ιδιωτικούς υπαλλήλους, αυτοαπασχολούμενους, συνταξιούχους).

Έναρξη παρακράτησης: 1-1-2012 για τους εν ενεργεία δημ. υπαλλήλους και 1-4-2013 για τους συνταξιούχους. 

2. Το 2011 μας παρακρατήθηκε η ανωτέρω εισφορά Β.1.α. (από Οκτώβριο ~ Δεκέμβριο), η οποία δεν δηλώνεται στην φορολογική δήλωση. Απλά σκεφτείτε το ως μείωση μισθού κατά 2%, η οποία αφαιρέθηκε από το ακαθάριστο εισόδημα του 2011 και δεν έχει καμία επίπτωση στον αναλογούντα φόρο και δεν έπρεπε να δηλωθεί σε κανένα κουτάκι στη φορ. δήλωση. 

3. Το 2012 (με τη φορολ. δήλωση) έγινε εφάπαξ καταβολή της εισφοράς Β.1.β., η οποία όμως ποτέ δεν είχε παρακρατηθεί από το μισθό του 2011. 

Η παρακράτηση αυτής της εισφοράς ξεκίνησε στις 1-1-2012 και γι’ αυτό στις φετινές δηλώσεις υπήρχε ειδικό κουτάκι για να δηλώσουμε το ποσό της εισφοράς που προκαταβάλαμε το 2012 (και αφαιρέθηκε από τη συνολική ετήσια εισφορά). Η παρανόηση οφείλεται σε 2 παράγοντες και ως ένα βαθμό είναι αναμενόμενη: 

α. Το γεγονός ότι στους περισσότερους το ποσοστό και των δύο εισφορών τύχαινε να είναι το ίδιο (2%), όμως η μία επιβάλλεται στις ακαθάριστες αποδοχές μόνο των εν ενεργεία Δ.Υ. και η άλλη στις καθαρές αποδοχές όλων των φορολογούμενων. 

β. Η παραπλήσια χρησιμοποιούμενη ονοματολογία, καθώς τα αρχικά των 2 εισφορών είναι ίδια (Ε.Ε.Α.), ενώ στην ανάλυση αποδοχών από το 2012 και μετά (στην αεροπορία τουλάχιστον) αναγράφονται οι εισφορές ως “ΕΙΣΦ.ΑΛΛΗΛ.” η μία και “ΕΙΔ.ΕΙΣΦ.ΑΛΛ” η άλλη! ΠΗΓΗ: enstoloi.net